Het gevaar (nog) niet zien. Ik wilde even tanken, maar op het moment dat ik mijn wagen langs de pomp stuurde besloot ik een eindje door te rijden. Ik kon werkelijk mijn ogen niet geloven, want op de tankunit zat een jongen van 16 jaar een sigaret te roken. Ik sprong uit de wagen en wilde hem eigenlijk met een brandblusser tegemoet treden. Eerlijk gezegd durfde ik dat niet, omdat ik bang was dat hij van de schrik zijn peuk ergens in het wilde weg zou gooien. Een foto van hem maken was snel gebeurd en kreeg meteen iets naar mijn kop geslingerd. ‘Hee, wat doe je, maak jij nou een foto van mij?’ Maar voordat hij zijn zin af kon maken stond ik al naast hem en vroeg hem of hij wel goed bij zijn hoofd was. ‘Heb je wel eens een verkoold lijk gezien?’ Dat was letterlijk wat ik aan hem vroeg. Zonder subtiel te zijn heb ik hem verteld wat ik dagelijks aan verminking onder ogen krijg. Ik denk dat hij de boodschap wel begrepen heeft. Zijn argument was dat hij niet mocht roken rondom de werkvloer en daarom een andere plek had gevonden om even zittend met een sigaretje zijn pauze te nemen. Tja….

En terwijl ik dit lees, realiseer ik me dat haar voetzooltjes het enige is dat onbeschadigd is gebleven. Het waren de woorden van een rechercheur die ik me nog goed kan herinneren. Er zijn vele gesprekken blijven hangen in de jaren dat ik nu werkzaam ben, maar sommige woorden herinner ik me als de dag van gisteren. Woorden en herinneringen brengen me vaak terug naar bepaalde situaties, situaties waarbij de emoties torenhoog opliepen en waarbij je het liefste niet aanwezig had willen zijn. Maar ik moet eerlijk zeggen, dat kinderen – en zeker de vermoorde kinderen – bij vele hulpverleners er vaak hard inhakken. Ongeloof, verdriet en afschuw hebben er vaak voor gezorgd dat de sfeer in het mortuarium een bepaalde lading met zich mee bracht. Nu ik voor mezelf werk en daardoor meer op het huisadres van de nabestaanden ben te vinden, verschuift ook de emotie. In elk geval is de manier waarop ik de emotie moet verwerken sterk veranderd. Minder in een team werken, zorgt er bij mij voor dat ik minder praat over de dingen die ik aantref. Niet zelden tref ik dingen aan waarbij ik mijn vraagtekens zet. Een afgegeven A-verklaring (een verklaring waarbij de arts ervan overtuigd is dat de dood is ingetreden ten gevolge van een natuurlijke oorzaak) roept bij mij best vaak vraagtekens op. Niet als er een volledige schouw heeft plaats gevonden, maar bij overledenen die nog volledig gekleed zijn, daar had ik iets meer onderzoek bij verwacht. Ik vind het nogal wat, iemand doodverklaren zonder daadwerkelijk onderzocht te hebben of de dood daadwerkelijk door een natuurlijke oorzaak is ingetreden. Vanzelfsprekend zal ik bij twijfel altijd contact leggen met de arts die deze verklaring heeft afgegeven en de overledene op deze manier weer een stem te geven. De vraag die ik tijdens het geven van voorlichting vaak gesteld krijg, is wat het ergste is dat ik heb meegemaakt. De reddingswerken na de aardbeving in Turkije staat met stip op 1, maar wordt snel gevolgd door de tijd waarin we tijdens de Corona periode geen afscheid konden nemen van onze dierbaren. Jee wat was dat een rare en tevens zware tijd. Overledenen die ingepakt in dubbele bodybags via een achterdeur werden afgevoerd en het liefst z.s.m. werden gecremeerd. Hoe eenzaam kan je eigen uitvaart zijn? Als ik de media een beetje volg en zie wat voor ellende of de oorlogen met zich meebrengen, dan denk ik er aan hoe ellendig vele families zich zullen voelen als er een dierbare van hun sneuvelt. Ik kan me daarbij ook niet verplaatsen in het gevoel om iemand anders moedwillig van het leven te beroven, dan zit er daarboven toch iets vreselijk bij je in de war. De conclusies die ik  trek in de 23 jaar die ik werkzaam ben in de uitvaart is niet veranderd: Wat zijn we toch rare wezens…

Een lichaamsdrainge, camouflage van een verkeerslachtoffer en een ICD verwijderen. Zomaar een opsomming van mijn werkzaamheden op 1 dag. Van het eerstgenoemde snap ik dat niet iedereen geschikt is om het uit te voeren. Persoonlijk zou ik dit het liefst door een thanatopracteur uit laten voeren. Die is goed opgeleid en beschikt over een enorme bult kennis van het menselijke lichaam én van zijn gereedschap. Maar die andere twee meldingen begreep ik niet zo goed. Natuurlijk doe ik het met liefde en help ik graag de ondernemer, maar vraag me dan toch af waarom ze deze kennis niet zelf beheersen. Camoufleren stelt in de meeste gevallen niet zo veel voor en daarbij, camoufleren kan ik je leren. Voor slechts €199,- doe je bij mij deze cursus en kun je het na 2,5 uur absoluut zelf. De materialen neem je na de cursus mee naar huis, zodat je direct aan de slag kunt. Is de prijs dan te hoog, of is de interesse er niet om deze techniek te beheersen? Hetzelfde geldt voor het verwijderen van een implantaat zoals bv een ICD. Onlangs was ik ergens waar de ondernemer al wel was begonnen met het verwijderen, maar halverwege was gestopt. Een grote open wond en de kleding onder het bloed, maar de ICD zat er nog gewoon in. Waar gaat het dan mis? Is het de angst, de onkunde, of is het gewoon niet jouw ding (schoenmaker blijf bij je leest). Ik vraag me dat dan werkelijk af. In dit geval is de familie opgezadeld met extra kosten, want mij invliegen voor alleen het verwijderen van een ICD doe ik niet voor niets. Omdat de ondernemer al had zitten snijden, koste het mij werkelijk geen 5 seconden om de ICD te verwijderen. Ik was langer bezig met het hechten van de enorme wond, dan het uithalen van de ICD. Tijdens mijn klinische les (voor slechts €29,-) had ik je graag verteld hoe je deze implantaten kunt verwijderen, vertel ik je de risico’s en laat ik de meest mogelijke implantaten aan je zien. Maar ook hier is de vraag, waarom zijn medewerkers of ondernemers niet bereid hier €29,- voor te betalen? Er zijn altijd wel mensen die met mij mee willen kijken uit nieuwsgierigheid, maar niet bereid zijn een les te volgens. Deze mensen pik ik er zo tussenuit en ben gestopt om deze mensen met mij mee te laten kijken. Een overledene is geen proefpersoon of stageproject. Een overledene is iemand waar nog steeds van wordt gehouden. Ik wil daar uiterst zorgvuldig mee omgaan en alle respect bewaren voor deze overledene. Maar ook tijdens de opbaring gaat er veel mis. Overledenen worden afgedekt met volledige dekbedden, daar lag pa altijd zo lekker onder. Dat snap ik, maar je begrijpt dan toch ook dat van bovenaf koelen weinig zin heeft. Er zijn mega veel problemen te voorkomen en dat op de meest simpele manieren. Problemen die ik tegenkom in de praktijk behandel ik tijdens mijn klinische les. Ik weet zeker dat je met een vertrouwd gevoel naar huis gaat, zo niet dan krijg je je €29,- na afloop van de les terug.